Każdemu z nas zdarzyło się kiedyś skłamać. Często drobne kłamstewka ubarwiają opowiadanie, pozwalają inaczej spojrzeć na rozmówcę. W takich sytuacjach nie mają one większego znaczenia. Jednak bywają okoliczności, w których rozpoznanie czy nasz rozmówca kłamie, czy mówi prawdę – jest niezwykle ważne. Podpisując kontrakt na miliony złotych, na pewno chciałbyś wiedzieć, czy kontrahent mówi prawdę...

Skąd bierze się kłamanie?

Najczęściej wynika ono z samego wychowania. Już jako dzieci, uczeni jesteśmy kłamać. Uczą nas tego sami rodzice, choć zupełnie nieświadomie.

Jak wiesz, przekaz słowny to tylko część komunikatu. Dużą rolę spełnia mowa ciała. Teraz wyobraź sobie taką sytuację:

Mama Kasi straciła kogoś bliskiego. Stąd jest w strasznie ponurym nastroju. Przychodzi do niej mała Kasia i pyta się, co się stało. Mama chcąc dobrze dla dziecka, mówi: „Nic się nie stało, wszytko w porządku.” Jednak Kasia odbiera przekaz zupełnie inaczej i zdaje sobie sprawę, że jest zupełnie inaczej. Widzi ogromną niespójność między przekazem werbalnym a niewerbalnym...

Poprzez takie sytuacje Kasia uczy się kłamać i robi to również gdy jest już dorosła.

Co popycha ludzi do kłamstwa?

Najczęściej są to dwie siły, napędzające nasze życie – dążenie do przyjemności i unikanie bólu. Jedna z zasad NLP mówi, że za każdym zachowaniem leżą pozytywne intencje. Kłamiemy, aby świadomie lub podświadomie zaspokoić swoją potrzebę.

Jak rozpoznać kłamcę?

W celu rozpoznania kłamcy, należy dokładnie obserwować mowę ciała, sposób mówienia i niespójność między przekazem słownym a niewerbalnym. Poniżej najważniejsze wskazówki, ułatwiające rozpoznanie kłamstwa.

Oczy

Osoba która zamiast przypominać sobie informacje (prawdziwe zdarzenie) zmyśla je (czyli wytwarza nowe), kieruje oczy w lewą stronę. Jeśli to obrazy, oczy poruszą się w lewy górny róg, jeśli dźwięki – w lewy bok. Ruch taki może być krótkotrwały, szybki, czasem dłuższy. U osób leworęcznych najczęściej kierunki są odwrotne.

Kłamca najczęściej unika kontaktu wzrokowego, ogranicza go do minimum.

Mowa ciała

Organizm naturalnie broni się przed przekazywaniem nieprawdziwych informacji. Podczas kłamania wysyła informacje do ciała, co powoduje swędzenie. Osoba która kłamie, często dotyka lub drapie się, pociera nos etc.

Gestykulacja

Najczęściej jest inna niż zwykle, nienaturalna, gwałtowna, zbyt intensywna.

Mimika

Będąc bystrym obserwatorem, zauważysz trwające ułamek sekundy zmiany mimiki twarzy (tzw. mikroekspresje).

Głos, mowa werbalna

Osoba która kłamie mówi wyższym tonem niż zazwyczaj. Częściej występują przejęzyczenia.

Sygnały autonomiczne

Są one najbardziej wiarygodne. Można zauważyć u osoby kłamiącej czerwienienie się, czy nadmierne pocenie.

Sygnałów tych nie należy interpretować osobno, lecz łącznie. Dopiero po zauważeniu kilku wskazówek oznaczających to samo, można jednoznacznie stwierdzić kłamstwo. Pojedyncze sygnały mogą czasem wprowadzać w błąd i mieć inne znaczenie w konkretnej sytuacji.